Wartość odżywcza produktów żywnościowych - czym jest wartość odżywcza? Sposób wyrażania i prezentacji informacji o wartości odżywczej na etykiecie produktu spożywczego

Jest to kolejny artykuł z zakresu prawa żywnościowego i towaroznawstwa żywności, gdzie omówię, czym jest wartość odżywcza produktów żywnościowych oraz sposób wyrażania i prezentacji informacji o wartości odżywczej na etykiecie produktu spożywczego. Chciałbym, aby każdy konsument zaczął zwracać uwagę na tabelkę, która jest umieszczona na etykiecie różnych produktów spożywczych, która informuje konsumenta o wartości odżywczej danego produktu spożywczego. Niestety, ale mało osób zwraca na to uwagę. To tyle na wstępie, więc przejdźmy teraz do głównej części tego artykułu, gdzie na początek wyjaśnię Państwu, czym jest wartość odżywcza.


Autor: Patryk
 
Jak Państwo wiecie, iż każdy człowiek musi dostarczać przeróżne składniki pokarmowe, które pełnią ważną funkcję w naszym organizmie. Na moim blogu jest wiele różnych artykułów na temat żywienia zbiorowego, gdzie wielokrotnie wspominałem o tym, dlaczego powinniśmy spożywać różnorodne produkty spożywcze. Dużo osób stosuje diety jednoskładnikowe, które mają niby pomóc w schudnięciu. Takie diety są szkodliwe dla naszego organizmu, gdyż długotrwałe stosowanie takich diet doprowadza do niedoborów różnych składników pokarmowych (odżywczych). Nie ma żadnego produktu spożywczego, który dostarczył tyle składników pokarmowych, ile powinniśmy dostarczyć do naszego organizmy (zgodnie z normami żywieniowymi), dlatego też nasza dieta powinna być urozmaicona, która dostarcza przeróżne składniki pokarmowe (odżywcze) do naszego organizmu. W żywieniu zbiorowym należy szczególnie zwracać uwagę na jakość posiłków, jakie podajemy konsumentom, którzy korzystają z usług danego zakładu żywienia zbiorowego. Posiłki, jakie podaje się konsumentom w zakładach żywienia zbiorowego (np. w restauracjach, w stołówkach szkolnych i przedszkolnych, w szpitalach), powinny dostarczyć przeróżne składniki pokarmowe. Każde produkty spożywcze zawierają różne składniki pokarmowe. Jeden produkt spożywczy zawiera więcej np. białka, tłuszczy, węglowodanów, błonnika, a inny mniej. Każdy człowiek ma różne zapotrzebowanie na poszczególnie składniki pokarmowe - zapotrzebowanie na poszczególne składniki pokarmowe różni się w zależności od wieku, płci, aktywności fizycznej, stanu zdrowia etc. Zapotrzebowanie na te składniki pokarmowe określają normy żywienia. Normy żywienia powinny być uwzględnione podczas planowania żywienia w zakładach żywienia zbiorowego. Na blogu piszę różne artykuły związane z żywnością, gdzie przedstawiam wartość odżywczą różnych produktów spożywczych. Czym jest zatem wartość odżywcza? Już wyjaśniam.

Czym jest wartość odżywcza? Sposób wyrażania i prezentacji informacji o wartości odżywczej na etykiecie produktu spożywczego

Zacznijmy od tego, czym jest ta wartość odżywcza. Przede wszystkim wartość odżywcza przedstawia zawartość różnych składników pokarmowych - składników odżywczych budulcowych (składniki budulcowe tj. białka i składniki mineralne - makro- i mikroelementy), energetycznych (składniki energetyczne tj. białka, tłuszcze - lipidy i węglowodany - sacharydy) oraz regulujących (składniki regulujące tj. witaminy - witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i w wodzie oraz składniki mineralne - makro - i mikroelementy) w różnorodnych produktach spożywczych, zazwyczaj w 50 g lub w 100 g produktu spożywczego. Różne produkty spożywcze dostarczają nam energię, dlatego też każdy produkt ma przypisaną wartość energetyczną, którą podaje się zazwyczaj w 50 g lub w 100 g produktu spożywczego. O obliczaniu wartości energetycznej produktów spożywczych była już mowa na moim blogu [1]. Jak już wcześniej wspomniałem, iż na etykietach wielu produktów spożywczych znajduje się tabelka, która określa wartość odżywczą i energetyczną produktu spożywczego (zazwyczaj w 50 g lub w 100 g produktu spożywczego). Kwestię przekazywania informacji o wartości odżywczej i energetycznej produktu spożywczego reguluje m.in. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004. Definicję składnika odżywczego znajdziemy w art. 2 ust. 2 pkt s ww. rozporządzenia. Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt s ww. rozporządzenia, „składnik odżywczy oznacza białko, węglowodany, tłuszcz, błonnik, sód, witaminy i składniki mineralne, wymienione w pkt 1 części A załącznika XIII do niniejszego rozporządzenia, oraz substancje, które należą do jednej z tych kategorii lub stanowią jej składnik”. Każdy producent ma obowiązek umieszczenia informacji na temat wartości odżywczej produktu spożywczego (na etykiecie produktu spożywczego), zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt l ww. rozporządzenia. Z kolei art. 30 ww. rozporządzenia określa treść obowiązkowej informacji o wartości odżywczej. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ww. rozporządzenia, ,,obowiązkowa informacja o wartości odżywczej obejmuje następujące elementy:
a) wartość energetyczna; oraz
b) ilość t łuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli.

W odpowiednich przypadkach można zamieścić – bezpośrednio w pobliżu informacji o wartości odżywczej – komunikat wskazujący, że zawartość soli wynika wyłącznie z obecności naturalnie występującego sodu”.
Natomiast art. 30 ust. 2 ww. rozporządzenia mówi, iż ,,treść obowiązkowej informacji o wartości odżywczej, o której mowa w ust. 1, może zostać uzupełniona informacją o ilości jednego lub większej liczby z następujących składników:
a) kwasy tłuszczowe jednonienasycone;
b) kwasy tłuszczowe wielonienasycone;
c) alkohole wielowodorotlenowe;
d) skrobia;
e) błonnik;
f) każda z witamin lub każdy ze składników mineralnych wymienionych w załączniku XIII część A pkt 1 i obecnych w znaczącej ilości zgodnie z jej definicją w załączniku XIII część A pkt 2
”.
Nie wszystkie produkty spożywcze muszą zawierać informacje na temat wartości odżywczej produktu spożywczego. Załącznik nr V do ww. rozporządzenia przedstawia wykaz środków spożywczych, które są zwolnione z wymogu przedstawiania obowiązkowej informacji na temat wartości odżywczej (np. sól i substytuty soli, słodziki stołowe, dodatki do żywności, żelatyna, zioła i przyprawy). Z kolei załącznik nr XV do ww. rozporządzenia określa sposób wyrażenia i prezentacji informacji o wartości odżywczej produktu spożywczego.
Zgodnie z załącznikiem nr XV do ww. rozporządzenia, sposób wyrażenia i prezentacji informacji o wartości odżywczej produktu spożywczego powinna być następująca (wg poniższej kolejności):
  • wartość energetyczna produktu spożywczego (kalorie) | kJ/kcal
  • tłuszcz | g
  • w tym
  • - kwasy tłuszczowe nasycone | g
  • - kwasy tłuszczowe jednonienasycone | g
  • - kwasy tłuszczowe wielonienasycone | g
  • węglowodany | g
  • w tym
  • - cukry | g
  • - alkohole wielowodorotlenowe (poliole) | g
  • - skrobia | g
  • błonnik | g
  • białko | g
  • sól | g
  • witaminy i składniki mineralne | w jednostkach określonych w załączniku XIII część A pkt 1 do rozporządzenia

Na etykietach produktów spożywczych możemy także znaleźć tabelkę z referencyjną wartością spożycia (RWS). O RWS będzie mowa w osobnym artykule. W osobnym artkule omówię także kwestie związane z oznakowaniem środków spożywczych (produktów spożywczych).
 
Myślę, że tyle informacji Państwu wystarczą, jeżeli chodzi o wartość odżywczą produktów żywnościowych. Zapraszam do przeczytania kolejnego artykułu, który pojawi się niebawem na moim blogu.
 
 
Linki:

Komentarze

  1. Mnie zawsze bardzo interesują etykiety produktów spożywczych, baedzo interesujący wpis☺

    OdpowiedzUsuń
  2. Wpis jak zawsze bardzo ciekawy ze sporą dawką przydatnej, ale nieczęsto spotykanej wiedzy :) Lubie te Twoje wpisy, bo przynajmniej wiem na co zwracać uwagę :)
    Pozdrowionka :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję za miłe słowa :) Bardzo cieszę się, że Pani podobają się moje artykuły :)

      Również Panią pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
  3. Czytałam że teraz ta wartość jest inna niż kiedyś.. Warzywa są mniej wartościowe - np pomidory uprawiane na wodzie w sterylnych warunkach a nie na ziemi, zasilone jakimś nawozem :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A dlaczego Pani sądzi, że dzisiejsze warzywa są mało wartościowe niż kiedyś? Warzywa należy spożywać, tym bardziej, że warzywa i owoce są podstawą naszej diety wg najnowszej piramidy zdrowego żywienia i aktywności fizycznej, którą opublikował Instytut Żywności i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła. Warzywa mają dużą wartość odżywczą i logiczne jest to, że każde warzywo ma różna wartość odżywczą.

      Pozdrawiam serdecznie,
      Patryk

      Usuń
    2. U mnie dieta jest jak najbardziej urozmaicona. Nigdy nie stosowałam żadnych diet :)

      Usuń
    3. Tak czytałam, sama nie wiem jak się naprawdę :)

      Usuń
  4. Wartość odżywcza jest umieszczana na coraz większej ilości produktów, co mnie cieszy. Owszem, warto zwrócić na nią uwagę, ale nie tylko i wyłącznie na kaloryczność.

    OdpowiedzUsuń
  5. Dziękuje Patryku za kolejny mądry post. Często czytam etykiety. Unikam produktów z zawartością koszeliny brrr

    OdpowiedzUsuń
  6. Bardzo interesujący wpis! Ja również czytam etykiety.
    Pozdrawiam!:)

    xxBasia

    OdpowiedzUsuń
  7. ja zawsze staram się patrzeć na wartość odżwywczą produktów tak by mieć kontrolę

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Zasady dodawania komentarzy do bloga ,,Blog o żywieniu zbiorowym”:

1. Jeżeli dodajesz komentarz pod postem na moim blogu, jednocześnie akceptujesz moje zasady, jakie panują na moim blogu.
2. Zanim komentarz zostanie opublikowany na moim blogu, zostanie wcześniej sprawdzony przez administratora bloga. Komentarz, który nie narusza moich zasad, zostanie opublikowany.
3. Administrator bloga nie opublikuje komentarza, jeżeli:
- komentarz jest spamem;
- osoba dodająca komentarz dodała link do jakiejś strony internetowej, co ma charakter reklamowy (np. strony o lekach, o suplementach diety, strony dla dorosłych, reklama stron www firm itp.);
- komentarz zawiera słowa niecenzuralne;
- komentarz obraża administratora bloga lub inną osobę, która dodała komentarz na moim blogu;
- komentarz nie odnosi się ani do czyjegoś komentarza, ani do postu.
4. Komentarze muszą odnosić się do danego tematu posta lub innego dodanego komentarza, jaki pojawił się na moim blogu.
5. Komentarz nie może być reklamą!

Wszelkie pytania, propozycje napisania postu, uwagi itp. proszę kierować na adres e-mail administratora bloga!

Patryk
administrator bloga