Witaminy i składniki mineralne - do jakich składników odżywczych zaliczamy witaminy i składniki mineralne? Podział witamin i składników mineralnych

Kolejny artykuł z dziedziny żywienia człowieka będzie na temat witamin, jak i składników mineralnych. W tym artykule dowiesz się, do jakich składników odżywczych zaliczamy witaminy i składniki mineralne oraz jaki jest ich podział. To będzie pierwsza część tego artykułu, który będzie ogólnym artykułem na temat witamin i składników mineralnych, natomiast druga część artykułu będzie również na temat witamin i składników mineralnych, tyle że ja napiszę rolę poszczególnych witamin i składników mineralnych oraz dzienne zapotrzebowanie na konkretne witaminy i składniki mineralne, jak i występowanie tychże składników mineralnych i witamin w różnych produktach spożywczych. To tyle na wstępie, więc przejdźmy do głównej części tego wpisu, gdzie dowiesz się nie co o witaminach i składnikach mineralnych.

Autor: Patryk
 
W żywieniu człowieka najważniejsza jest dobra dieta, która pozwoli nam dostarczyć różne witaminy i składniki mineralne. Już wielokrotnie wspominałem na blogu, że nie da się dostarczyć wszystkich potrzebnych nam witamin i składników mineralnych poprzez stosowanie diet jednoskładnikowych, jakie dziś niektórzy stosują (np. dieta kapuściana). Stosowanie takich diet powoduje, że u nas powstaną niedobory różnych składników mineralnych i witamin. Dlaczego o tym mówię? A no dlatego, że zamiast odżywiania się w sposób zdrowy i racjonalny, stosujemy niezdrowe diety, które tak naprawdę szkodom nam niż pomagają, dlatego też nasza dieta powinna być urozmaicona, która składa się z wielu grup produktów spożywczych. O tym wspomniałem m.in. w artykule, gdzie omówiłem klasyfikację towaroznawczą 12 grup produktów spożywczych [1]. Nie da się po prostu dostarczyć wszystkich składników poprzez codziennego jedzenia jednego produktu spożywczego, dlatego też mamy piramidę zdrowego żywienia i aktywności fizycznej, czy dzienne racje pokarmowe, które wskazują normę spożycia 12 grup produktów spożywczych, które pomogą nam odżywiać się zdrowo i racjonalne. Na temat piramidy zdrowego żywienia i aktywności fizycznej możesz poczytać w osobnym artykule - link podam poniżej [2].
Spożywanie różnych produktów spożywczych z każdej 12 grupy produktów spożywczych pozwoli nam dostarczyć odpowiednią ilość witamin i składników mineralnych. To bardzo ważne w przypadku żywienia zbiorowego np. w stołówkach szkolnych, w placówkach DPS, gdzie podawane posiłki powinny dostarczyć różne składniki odżywcze. Jadłospisy układane przez intendentów powinny uwzględniać normy żywienia i wyżywiania (dzienne racje pokarmowe, szczególnie zalecenia żywieniowe dla poszczególnych grup konsumentów), a w przypadku osób chorych - zalecenia dietetyczne w różnych chorobach np. w cukrzycy.
Jeszcze raz powiem, że aby dostarczyć do naszego organizmu różne witaminy i składniki mineralne, należy spożywać różnorodne produkty spożywcze, a nie stosować diet jednoskładnikowych, które doprowadzają do niedoborów witamin  i składników mineralnych.
Już teraz Państwo wiecie, dlaczego człowiek powinien spożywać różne grupy produktów spożywczych. Teraz przejdę do omówienia witamin i składników mineralnych.
 

Autor: Patryk
 
Witaminy
 
Nasz organizm nie mógłby prawidłowo funkcjonować, jeżeli nie dostarczylibyśmy witamin do naszego organizmu. Każde witaminy odgrywają dość istotną rolę w naszym organizmie, ale o tym za chwilę się dowiecie.  A zatem do jakich składników odżywczych zaliczamy witaminy? Witaminy (z jęz. łac. vita- i amina) zaliczamy do składników odżywczych regulujących. Dzielimy na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i w wodzie. One pełnią przeróżną funkcję w naszym organizmie, np. witamina K odgrywa ważną rolę w procesie krzepnięcia krwi, witamina B9, czyli kwas foliowy, która jest potrzebna dla kobiet w ciąży (potrzebna dla właściwego rozwoju płodu), czy też witamina C, która znacząco wpływa na lepsze przyswojenie żelaza. Poszczególne funkcje różnych witamin omówię w drugiej części tego artykułu, tak jak na wstępie napisałem. Jeżeli jest mowa o witaminach, to nie obejdzie się bez małej ciekawostki historycznej. Pewnie wiele osób zastanawia się, kto odkrył witaminy. Jednym z takich odkrywców witamin jest polski naukowiec - biochemik Kazimierz Funk (ur. w 1884 r., zm. w 1967 r.). Przeprowadził dokładne badania naukowe, które potwierdziły występowanie witaminy B1 m.in. w otrębach ryżowych i to on nadał tym związkom organicznym nazwę ,,witamina”.
Jak już wcześniej wspomniałem, że wyróżniamy dwie rodzaje witamin, czyli rozpuszczalne w tłuszczach i w wodzie.
 
Pierwszą grupą witamin to witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, które zaliczamy 4 poszczególne witaminy tj.:
  • witamina A - retinol (prowitamina witaminy A - B-karoten);
  • witamina D (D2, D3) - kalycyferol;
  • witamina E - tokoferol;
  • witamina K (K1, K2) - filochinon.

Kolejną grupą są witaminy rozpuszczalne w wodzie i do tej grupy zaliczamy witaminy tj:
  • witamina C - kwas askorbinowy;
8 witamin z gr. B, czyli:
  • witamina B1 - tiamina, B2 - ryboflawina, B3/Pp - niacyna, B5 - kwas pantotenowy, B6 - pirydoksyna; B7/H - biotyna; B9/M - kwas foliowy/folacyna, witamina B12 - kobalamina.

Należy też zaznaczyć, że witaminy występują w żywności w postaci naturalnej, ale również w technologii żywności stosuje się syntetyczne witaminy, które dodaje się do różnych produktów żywnościowych. Chcę też zauważyć, że niektórzy zaliczają do witamin z gr. B - witaminę B17, czyli amigdalinę. To błąd, gdyż amigdalina nie jest witaminą z chemicznego punktu widzenia, gdyż ten związek chemiczny należy do grupy glikozydów o wzorze sumarycznym C20H27NO11. Ponadto twierdzi się, że ten związek ma działanie antynowotworowe. Niestety, ale nie ma żadnych wiarygodnych ani potwierdzonych badań naukowych, które słusznie by potwierdziły, że ten związek, o którym jest mowa, ma działanie antynowotworowe poprzez regularne spożywanie pestek np. moreli.
Muszę też zaznaczyć, że strata witamin podczas obróbki cieplnej jest różna. Przejdźmy teraz do składników mineralnych.

Autor: Patryk
 
Składniki mineralne
 
Prócz witamin, nasz organizm potrzebuje szereg składników mineralnych, które również pełną różne funkcje w naszym organizmie. I tak samo musimy dostarczyć te składniki mineralne do organizmu poprzez spożywanie różnych produktów spożywczych. Składniki mineralne również należą do składników odżywczych regulujących oraz budulcowych. Również wyróżniamy dwie grupy składników mineralnych, czyli makro- i mikroelementy. Podam również przykładowe funkcje składników mineralnych, jakie mogą pełnić w naszym organizmie: jod - ważny mikroelement, który odgrywa ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu naszej tarczycy, magnez - dość ważny makroelement w prawidłowym funkcjonowaniu naszego układu nerwowego, potas - makroelement, który ma duże znaczenie w naszej gospodarce wodno-elektrolitowej naszego organizmu.
Jaki zatem jest podział składników mineralnych? Wypiszę poszczególne makro- i mikroelementy wg kolejności analfabetycznej.
 
Do makroelementów zaliczamy składniki mineralne tj.:
  • Cl - chlor;
  • P - fosfor
  • Mg - magnez;
  • K - potas;
  • S - siarka, Na - sód;
  • Ca - wapń.
 
Do mikroelementów zaliczamy niżej podane składniki mineralne:
  • Zn - cynk, Cr - chrom;
  • F - fluor;
  • I - jod;
  • Co - kobalt;
  • Mn - mangan, Cu - miedź, Mo - molibden;
  • Se - selen;
  • Fe - żelazo.
 
Tutaj też zwracam uwagę na to, iż strata składników mineralnych podczas obróbki cieplnej jest różna. Będzie też osoby artykuł, gdzie dowiecie się Państwo, jakie są starty proc. poszczególnych witamin i składników mineralnych podczas obróbki cieplnej.
 
To tyle informacji, jeżeli chodzi o omówienie witamin i składników mineralnych. Kolejny taki artykuł będzie związany z witaminami rozpuszczalnymi w tłuszczach, gdzie omówię funkcję tych witamin, dzienne zapotrzebowanie na te witaminy w oparciu o normy żywieniowe oraz w jakich produktach znajdziemy poszczególne witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.
Zapraszam do odwiedzenia kolejnego wpisu, jaki pojawi się niebawem na moim blogu.

 
Linki:
[1] http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/04/12-grup-produktow-spozywczych-i-dzienne.html
[2] http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/06/piramida-zdrowego-zywienia.html

Komentarze

  1. Ja dostawko biorę wit c i b 12.
    Często suplementuję też D.

    OdpowiedzUsuń
  2. Interesujący wpis! Ja ostatnio biorę tylko witaminę C.
    Pozdrawiam!:)

    xxBasia

    OdpowiedzUsuń
  3. Bardzo wartościowy wpis tym bardziej, że witaminy i składniki mineralne są bardzo potrzebne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu.

    OdpowiedzUsuń
  4. ja za mało ostatnio witamin z grupy B pochłaniam...

    OdpowiedzUsuń
  5. Bardzo interesujący wpis,umknęło mi wczesniej,ze witamina K jest rozpuszczalna w tluszczach,czesto robie zielone koktajle,chyba więc powinnam spiztwac je z dodatkiem jakiegos tluszczu,chociazby orzechow.Madry wpis☺

    OdpowiedzUsuń
  6. Bardzo mądrze napisany artykuł. Trzeba wiedzieć czym popijać witaminy. W zimie zalecane jest spożywanie wit. D. POZDRAWIAM SERDECZNIE :)

    OdpowiedzUsuń
  7. Ostatnio zaczelam się bardziej zastanawiać nad witaminami i minerałami Mysle ze w pewnym wieku już trzeba zacząć myslec Mieszkam od lat w Irlandii a tu slonca nie ma i człowiek chodzi taki zamulony Stad zainteresowanie witaminami aby jakos się pobudzić do działania Pozdrawiam Jak zwykle bardzo madry i wartościowy post!

    OdpowiedzUsuń
  8. Jak człowiek sobie uświadomi, ile trzeba różnych składników dostarczyć organizmowi, to układanie menu staje się prawdziwą sztuką.

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Zasady dodawania komentarzy do bloga Blog o żywieniu zbiorowym:

1. Jeżeli dodajesz komentarz pod postem na moim blogu, jednocześnie akceptujesz moje zasady, jakie panują na moim blogu.
2. Zanim komentarz zostanie opublikowany na moim blogu, zostanie wcześniej sprawdzony przez administratora bloga. Komentarz, który nie narusza moich zasad, zostanie opublikowany.
3. Administrator bloga nie opublikuje komentarza, jeżeli:
- komentarz jest spamem;
- osoba dodająca komentarz dodała link do jakiejś strony internetowej, co ma charakter reklamowy (np. strony o lekach, o suplementach diety, strony dla dorosłych, reklama stron www firm itp.);
- komentarz zawiera słowa niecenzuralne;
- komentarz obraża administratora bloga lub innego komentującego;
- komentarz nie odnosi się ani do czyjegoś komentarza, ani do postu.
4. Komentarze muszą odnosić się do danego tematu posta lub innego dodanego komentarza, jaki pojawił się na moim blogu.
5. Komentarz nie może być reklamą!

Wszelkie pytania, propozycje napisania postu, uwagi itp. proszę kierować na adres e-mail administratora bloga!

Patryk
administrator bloga