Ziemniaki - do jakiej grupy warzyw zaliczamy ziemniaki? Przykładowe odmiany ziemniaków i ich wartość odżywcza z punktu widzenia nauk o żywności i żywieniu człowieka

Wcześniej opublikowałem pierwszy wpis na temat jabłek i ich wartości odżywczej [1]. To był wpis na temat owoców. Czas najwyższy napisać wpis coś na temat warzyw. Postanowiłem napisać artykuł na temat ziemniaków. Każdy zapewne lubi ziemniaki, które często pojawiają się w naszym menu. W tym wpisie dowiecie się, do jakiej grupy warzyw zaliczamy ziemniaki, jakie są przykładowe odmiany ziemniaków oraz jaką wartość odżywczą mają ziemniaki. Dowiecie się, dlaczego warto jeść ziemniaki. 

Autor: Patryk

Jak już wcześniej wspomniałem, iż ziemniaki są często spożywane. Są różne dania z ziemniaków w kuchni Polskiej, Niemieckiej, Austriackiej, czy Amerykańskiej. W kulinarii wykorzystujemy ziemniaki do przyrządzenia różnych typowych dań tj. np. placki ziemniaczane, frytki, chipsy, pyzy, kluski śląskie, sałatka ziemniaczana. Możemy także przyrządzić typowe purée ziemniaczane. Z ziemniaków możemy również przyrządzić zupę ziemniaczaną. Mało osób wie, że ziemniaki są bardzo zdrowe. O wartości odżywczej omówię później. Zacznę od tego, do jakich warzyw zaliczamy ziemniaki. Ziemniaki są znane i uprawiane w wielu krajach (dość duża produkcja tego warzywa na całym świecie), które należą do warzyw psiankowatych. Ziemniaki zaliczamy do 7 grupy produktów spożywczych w klasyfikacji towaroznawczej 12 grup produktów spożywczych.
Każde ziemniaki mają różne zastosowania kulinarne, dlatego też każde ziemniaki powinny być sprzedawane w sklepach z oznaczeniem ich zastosowania kulinarnego (typ kulinarny A, B, C i D). Nie każde ziemniaki nadają się do smażenia, czy do przyrządzania klusek śląskich. Aby spożyć ziemniaki, należy wcześniej poddać obróbce cieplnej ze względu na zawartość solaniny. 
Wracając do tematu ziemniaków, już wcześniej wspomniałem o tym, że mamy wiele różnych odmian ziemniaków. Podam z 7 przykładowych odmian ziemniaków: Irga, Alma, Frezja, Bryza, Mila, Oda, Irys.
Ziemniaki również mają swoją historię jak zresztą każde warzywo, czy owoc. W Ameryce Południowej zaczęto uprawiać pierwsze ziemniaki, natomiast do Europy one trafiły dopiero w XVI wieku. A kto sprowadził do Polski ziemniaki? Odpowiedź jest prosta. Ziemniaki do Polski sprowadził znany nam król, czyli Jan III Sobieski z dynastii Sobieskich (ze swojej wyprawy, jaką odbył w Wiedniu). Co więcej, wcześniej ludzie jeszcze nie znali ich zastosowań kulinarnych, jak dziś. 
Myślę, że to tyle ważnych informacji na wstępie, jeżeli chodzi o ziemniaki, więc czas najwyższy napisać dość ważny temat, jakim jest wartość odżywcza ziemniaków. 

Wartość odżywcza ziemniaka z punktu widzenia nauk o żywności i żywieniu człowieka

Często spotykam się z opinią, że z diety należy wykluczyć ziemniaki. Nic bardziej mylnego. Ziemniaki to jedno z pełnowartościowych warzyw, które cechuje się dużą zawartością składników odżywczych. Opiszę szczegółowo ich wartość odżywczą, aby pokazać Państwu, że ziemniaki są bardzo zdrowe i nie powinniśmy ich unikać w naszej diecie. Zacznę tradycyjnie od zawartości białka, tłuszczy i węglowodanów. Jak Państwo doskonale wiecie, iż ziemniaki są doskonałym źródłem węglowodanów m.in. błonnika pokarmowego oraz skrobi (polisacharydy). Zawartość skrobi w ziemniakach jest różna w zależności od odmiany ziemniaka, dlatego też zawartość skrobi wpływa znacząco na zastosowanie kulinarne ziemniaków. Ziemniaki mają z kolei małą zawartość białka - ok. 1 g (białko niepełnowartościowe, gdyż warzywa nie są doskonałym źródłem aminokwasów egzogennych). Ziemniaki mają znikomą ilość tłuszczu. Kolejną dość ważną informacją dla czytelników mojego bloga jest zawartość witamin i składników mineralnych w ziemniakach. Ziemniaki są źródłem witaminy C i witamin z gr. B oraz wielu składników mineralnych. Jakich? Podam kilka przykładowy składników mineralnych, jakie zawierają ziemniaki: sód, wapń, cynk, w małych ilościach żelazo (niehemowe), magnez, potas (w dużych ilościach!). Ponadto ziemniaki zawierają dużą ilość wody (ok. 80-90% w swoim składzie), ale również pewny związek jak solanina (glikoalkaloid - jest toksycznym związkiem chemicznym), dlatego też ziemniaki koniecznie należy poddać obróbce cieplnej, o czym już wcześniej wspomniałem.
Jeżeli mówimy o ziemniakach, to warto wspomnieć o ich kaloryczności. Ziemniaki są mało kaloryczne (ok. 60 kcal w 100 g). Jeżeli chodzi o indeks glikemiczny (IG), to ziemniaki gotowane mają średni IG. Wysoki IG mają ziemniaki, które są poddane obróbce cieplnej - smażeniu. Ziemniaki są zalecane w diecie dla osób mających nadciśnienie tętnicze, gdyż jak wcześniej wspomniałem, iż ziemniaki są doskonałym źródłem potasu. Jeżeli ktoś jest na diecie odchudzającej, to również powinien w swojej diecie włączyć ziemniaki. Myślę, że tyle wiadomości na temat wartości odżywczej ziemniaków Państwu wystarczą. Chcę jeszcze omówić kwestię normy spożycia ziemniaków, które są uwzględnione w dziennej racji pokarmowej, jeżeli chodzi o zakłady żywienia zbiorowego.

Normy spożycia ziemniaków w dziennej racji pokarmowej

Na temat 12 grup produktów spożywczych i dziennej racji pokarmowej już pisałem na moim blogu, gdzie link do tego wpis podam poniżej [2]. Tam podałem ogólne normy spożycia warzyw. W związku z tym, że tematem tego wpisu są ziemniaki, to należy wspomnieć o normach spożycia ziemniaków, które są również uwzględnione w dziennej racji pokarmowej, gdyż ziemniaki stanowią odrębną grupę produktów spożywczych w klasyfikacji towaroznawczej 12 grup produktów spożywczych, o czym już wcześniej wspomniałem.
W przypadku ziemniaków, normy spożycia ziemniaków są różne w zależności od wieku, płci, czy też zastosowanej racji pokarmowej (w zależności od stawki żywieniowej).
Wg opracowanych norm spożycia 12 grup produktów spożywczych, norma spożycia ziemniaków w dziennej racji pokarmowej wynosi w granicach ok. 200 - 400 g.
Choć jak wiadomo, że ziemniaki są zdrowe i smaczne, o czym już wcześniej wspomniałem, to należy pamiętać, iż w zakładach żywienia zbiorowego powinno się przyrządzać wiele potraw nie tylko na bazie ziemniaków, lecz wielu innych warzyw. Z mojego doświadczenia zawodowego wiem, że ziemniaki zbyt często pojawiają się w jadłospisie w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego. Podkreślam, że nie należy ich eliminować, ale starać się urozmaicić jadłospis w różne warzywa, które również są smaczne i zdrowe. Żywienie w placówkach żywienia zbiorowego powinno być urozmaicone, a niemonotonne!

Na moim blogu znajduje się wiele przepisów kulinarnych z wykorzystaniem ziemniaków, gdzie poniżej podam linki do przykładowych przepisów kulinarnych [3, 4, 5]. To tyle na temat ziemniaków. Zapraszam Państwa na kolejne wpisy, jakie zostaną opublikowane na moim blogu.

Komentarze

  1. Bardzo lubię ziemniaki. Nie potrafiła bym mieszkać w krajach azjatyckich ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja tak samo ;) Ja również bardzo uwielbiam ziemniaki ;) W Niemczech super potrawy przyrządzają z ziemniaków ;)
      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
  2. Trudno sobie wyobrazić naszą dietę bez ziemniaków. Dla juniora najlepszy obiad to taki, gdzie są ziemniaki i brokuł :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Bardzo lubię pieczone ziemniaczki z ziołami i czosnkiem:)

    OdpowiedzUsuń
  4. Ja uwielbiam ziemniaki :) najchętniej w postaci klusek śląskich...!

    OdpowiedzUsuń
  5. u nas muszą być codziennie na obiad. Po prostu muszą i już!!!
    :)

    jeszcze próbuję posmakować topinambur, ale to z czasem zapewne nastąpi :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Przyznam się, że ja akurat nigdy nie jadłem topinambura. Jest również doskonałym warzywem ze względu na zawartość dużą składników odżywczych m.in. dużą zawart. potasu. Polecane są dla osób chorych na cukrzycę. Co ciekawe, ziemniaki trafiły do Europy w XVI w., a topinambur w XVII w. Do Europy sprowadził podróżnik Samuel de Champlain. Muszę kiedyś coś napisać na temat tego warzywa ;)
      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
  6. Ja ciągle nie mogę trafić na smaczne ziemniaki. Czasami mam wrażenie, że w sklepach podrzucają nam pastewne. O ile te paczkowane zawierają podpowiedź na opakowaniu, to kupując te na kg, kupujemy kota w worku.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zgadzam się :) Niestety, w Polsce źle się sprzedaje w sklepach ziemniaki, bo nie tylko powinno się podawać odmianę, ale również zastosowanie kulinarne. Np. w Niemczech na targach sprzedaje się ziemniaki z oznaczeniem zastosowań kulinarnych poszczególnych odmian ziemniaków.
      Mam nadzieję, że kiedyś zmieni się sposób sprzedawania ziemniaków.
      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
    2. też się zgadzam, że trudno w Polsce kupić dobre ziemniaki. A właściwie jest to niemożliwe. Często zdarz się iż sprzedaż na próbę nie sprawdza się, bo na zime dostajemy zupełnie inną odmianę

      Usuń
  7. uwielbiam ziemniaki! ale najbardziej w formie frytek:D mogę jeść kilogramami:)

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Zasady dodawania komentarzy do bloga Blog o żywieniu zbiorowym:

1. Jeżeli dodajesz komentarz pod postem na moim blogu, jednocześnie akceptujesz moje zasady, jakie panują na moim blogu.
2. Zanim komentarz zostanie opublikowany na moim blogu, zostanie wcześniej sprawdzony przez administratora bloga. Komentarz, który nie narusza moich zasad, zostanie opublikowany.
3. Administrator bloga nie opublikuje komentarza, jeżeli:
- komentarz jest spamem;
- osoba dodająca komentarz dodała link do jakiejś strony internetowej, co ma charakter reklamowy (np. strony o lekach, o suplementach diety, strony dla dorosłych, reklama stron www firm itp.);
- komentarz zawiera słowa niecenzuralne;
- komentarz obraża administratora bloga lub innego komentującego;
- komentarz nie odnosi się ani do czyjegoś komentarza, ani do postu.
4. Komentarze muszą odnosić się do danego tematu posta lub innego dodanego komentarza, jaki pojawił się na moim blogu.
5. Komentarz nie może być reklamą!

Wszelkie pytania, propozycje napisania postu, uwagi itp. proszę kierować na adres e-mail administratora bloga!

Patryk
administrator bloga