Węglowodany - trzeci najważniejszy składnik pokarmowy w żywieniu człowieka. Omówienie najważniejszych informacji na temat węglowodanów z punktu widzenia nauk o żywieniu człowieka.

W kolejnej części wpisu na temat składników pokarmowych omówię, czym są węglowodany i jakie produkty spożywcze są źródłem węglowodanów. To jeden z moich ulubionych tematów. Zrobię krótkie zestawienie najważniejszych informacji na temat węglowodanów. W tym poście dowiecie się, dlaczego nie należy z diety eliminować węglowodanów. Dodam również, że na moim blogu możecie znaleźć dwa inne wpisy, gdzie omówiłem znaczenie białka oraz tłuszczy w żywieniu człowieka [1, 2]. W kolejnej części wpisu na temat składników pokarmowych omówię rolę cholesterolu w naszej diecie, gdyż wiele osób nie wie, jak ważny jest cholesterol w naszej diecie.
 
Autor: Patryk


Węglowodany - definicja i podział węglowodanów

W naszej diecie górują wszelkie węglowodany. Jemy je w dużych ilościach. Czy to dobrze? Jak najbardziej, lecz muszę zwrócić Państwu uwagę na to, by wybierać dobre produkty spożywcze, które są źródłem węglowodanów złożonych. Szczególnie ma to znaczenie w żywieniu zbiorowym, gdzie w jadłospisie powinny być uwzględnione wszelkie produkty spożywcze, które dostarczają węglowodany złożone. Dlaczego my musimy dużo spożywać węglowodanów? Pytanie jest proste. Człowiek potrzebuje dużo węglowodanów, gdyż węglowodany odgrywają dość znaczną rolę w naszym żywieniu. To jeden ze składników pokarmowych, gdzie udział proc. energii z węglowodanów jest dwa razy większy niż udział proc. energii z tłuszczów, czy też z  białka, o czym się Państwo przekonali, czytając wpis na temat diety podstawowej każdego zdrowego człowieka i zastosowaniu tej diety w planowaniu żywienia w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego [3]. Zanim przejdę do omówienia węglowodanów w naszym żywieniu, wyjaśnię Państwu definicję węglowodanów oraz wymienię rodzaje węglowodanów. Definicja węglowodanów jest prosta. Węglowodany prościej mówiąc to cukry i one są zawarte w wielu produktach spożywczych np. w mleku, w produktach zbożowych, w warzywach etc. Inna nazwa węglowodanów to sacharydy. Węglowodany zaliczamy do składników odżywczych energetycznych. Węglowodany to główne źródło energii, które góruje w naszej diecie, o czym jeszcze będzie mowa  tym w artykule. Węglowodany zawierają pierwiastek chemiczny m.in. węgiel, podobnie jak tłuszcze, o czym już wspomniałem w poście na temat tłuszczy. Ilość atomów tego pierwiastka chemicznego jest oczywiście różna w zależności od rodzaju cukru. Skoro już napisałem, czym są węglowodany, najwyższy czas omówić ich podział. Podział węglowodanów jest prosty. Węglowodany możemy podzielić na kilka grup, czyli węglowodany/cukry proste - monosacharydy, dwucukry - disacharydy, węglowodany/cukry złożone - polisacharydy oraz oligosacharydy. Poniżej zrobię jak zwykle krótkie zestawienie najważniejszych informacji na temat węglowodanów.

Co należy wiedzieć o węglowodanach?

  • węglowodany to cukry lub inaczej mówiąc sacharydy;
  • węglowodany możemy podzielić na cukry proste (monosacharydy) - glukoza zwana inaczej cukrem gronowym, galaktoza oraz fruktoza, czyli cukier owocowy, dwucukry (disacharydy) - laktoza, czyli cukier mleczny (trawiony on jest przez enzym laktaza), sacharoza (popularny cukier biały, jaki mamy w cukierniczce, czy w słodyczach) i maltoza (cukier zawarty m.in. w piwie) i cukry złożone (polisacharydy) - błonnik pokarmowy (dość ważny węglowodan w naszym żywieniu człowieka), glikogen (jest zawarty m.in. w wątrobie), skrobia (znajduje się w produktach skrobiowych np. w ziemniakach), celuloza, czy też pektyny (pektyny są zawarte w owocach np. w jabłkach) oraz oligosacharydy;
  • węglowodany możemy także podzielić na węglowodany przyswajalne i nieprzyswajalne;
  • jak już wcześniej wspomniałem, iż węglowodany zawierają ważny pierwiastek chemiczny m.in. węgiel;
  • wspomniałem, że węglowodany dostarczają nam dużo energii, dlatego też sacharydy zaliczamy do składników odżywczych energetycznych;
  • węglowodany cechują się tym, iż węglowodany biorą udział w procesie fermentacji z punktu widzenia nauk chemicznych, ale również cukier może się skarmelizować.

Wypisałem dla Was pięć najważniejszych informacji, które powinien wiedzieć każdy czytelnik mojego bloga. Aby bardziej zapoznać każdego czytelnika tym tematem, poniżej podam przykładowe role, jakie spełniają sacharydy (cukry) w naszej diecie. 

Po co człowiekowi są potrzebne węglowodany?

Spotykam się z opiniami, że węglowodany nie są najważniejsze w naszej diecie. Nic bardziej mylnego. Zgodnie z nauką o żywieniu człowieka, węglowodany są bardzo potrzebne w naszej diecie, gdyż ich rola w naszym organizmie jest dość specyficzna, a niedobór węglowodanów doprowadza do różnych poważnych chorób.  Nie ważne, czy zjemy owoc, czy pieczywo. W wielu produktach spożywczych znajdziemy węglowodany. Dlaczego człowiek potrzebuje węglowodany? Podam poniżej ze trzy przykłady ról węglowodanów w naszym żywieniu:

1) człowiek potrzebuje węglowodany, gdyż węglowodany dostarczają nam dość dużo energii w całodziennej diecie podstawowej każdego zdrowego człowieka, dlatego też nazywamy składnikiem odżywczym energetycznym, o czym już wcześniej wspomniałem w tym wpisie. Jeżeli chodzi o kaloryczność węglowodanów, to 1 g węglowodanów dostarcza nam ok. 4 kcal (taką samą kaloryczność dostarcza nam 1 g białka, o czym już była mowa na moim blogu na temat białka i jego roli w naszym żywieniu [4]);
2) jednym z najważniejszych węglowodanów złożonych jest błonnik pokarmowy (polisacharyd). Bez niego nie ma mowy o prawidłowym funkcjonowaniu naszego układu pokarmowego. Nie wiem, czy Państwo wiecie, iż błonnik nie jest przyswajalny przez nasz organizm, ale za to ma dużo ważnych funkcji w naszym organizmie. Przede wszystkim błonnik nie tylko reguluje poziom cukru we krwi, ale także oczyszcza nasz organizm z toksyn i metali ciężkich. Ponadto błonnik odgrywa dość istotną rolę w pracy naszych jelit (poprawia perystaltykę naszych jelit), czy też pęcznieje w żołądku, dając uczucie sytości, co ma to duże znaczenie w przypadku osób odchudzających się (błonnik, który pęcznieje w żołądku, spowoduje, że mniej zjemy)
;
3)
pektyny (polisacharyd), które są zawarte m.in. w owocach, znacząco wpływają na naszą gospodarkę lipidową (obniżają zły cholesterol LDL), dlatego też osoby mające problemy z cholesterolem powinni wzbogacić dietę w produkty spożywcze, które są źródłem pektyn.

Jak widać, węglowodany w naszym organizmie mają wiele ważnych funkcji. Podałem jedynie cztery najważniejsze role węglowodanów, które mają dość ważne znaczenie w naszym żywieniu. Teraz przejdę do dwóch najważniejszych informacji na temat węglowodanów, czyli dzienne spożycie węglowodanów i źródło węglowodanów.

Ile powinniśmy spożywać dziennie węglowodanów?

Poniżej podam dwa ważne informacje na temat norm żywieniowych (normy spożycia węglowodanów są określone w wielu publikacjach naukowych z zakresu żywienia człowieka), które uwzględniają ilość spożycia węglowodanów przez człowieka:
  • Tak jak już wcześniej wspomniałem, że węglowodany przewyższają naszą dietę. Krótko mówiąc, nasza dieta powinna dostarczyć ok. 55-65% energii, która powinna pochodzić właśnie z węglowodanów (wg norm żywienia);
  • Niedobór błonnika pokarmowego to najgorsza zmora w dzisiejszych czasach. Mało jemy warzyw, roślin strączkowych, owoców, czy też produktów zbożowych, które są doskonałym źródłem błonnika pokarmowego. Niedobór błonnika pokarmowego w diecie jest przyczyną m.in. zaparć. Funkcję błonnika pokarmowego omówiłem już. Starajmy się, aby dziennie dostarczyć ok. 30-40 g błonnika pokarmowego. Dużą ilość spożycia błonnika pokarmowego zaleca się w diecie bogatoresztkowej (dieta dla osób cierpiących na zaparcia).

Przykłady produktów spożywczych, które są źródłem węglowodanów

Poniżej dodałem obrazek, który wykonałem, gdzie podałem przykłady produktów spożywczych, które są źródłem węglowodanów.  W nawiasie podałem nazwę produktu spożywczego, który znajduje się na wykonanych przeze mnie zdjęciach i podałem przykładowe nazwy węglowodanów (cukrów), który zawiera ten produkt spożywczy.


Produkty spożywcze, które są źródłem węglowodanów (przykłady), autor: Patryk

 
To wszystko, co chciałem napisać na temat węglowodanów. Postarałem się, aby podać Państwu dość ważne informacje, które moim zdaniem, każdy czytelnik mojego bloga powinien wiedzieć. Już wiecie, czym są białka, tłuszcze i węglowodany. W kolejnych postach omówię znaczenie w naszym żywieniu cholesterolu, witamin, składników mineralnych oraz wody. Zapraszam do następnych odwiedzin.
 
 
Linki:

Komentarze

  1. Bardzo ciekawy wpis, ja staram się eliminować cukry proste, za to stawiam na te dobre, złożone węglowodany. Cukier w zasadzie zjadam tylko w weekend, bo wtedy piekę ciasto:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeżeli chodzi o fruktozę (cukier prosty - monosacharyd), to nie należy eliminować, gdyż fruktoza jest cukrem, który znajduje się w owocach, dlatego też zaleca się spożycie 2-3 porcji owoców dziennie.
      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
  2. ja piję dużo mleka i jem nasiona strączkowe. przez to nie odczuwam potrzeby słodyczowej aż takiej

    OdpowiedzUsuń
  3. Bardzo ciekawy post. Zupełnie nie rozumiem ludzi, którzy nie jedzą latami cukru Ja bez węglowodanów nie mogła bym funkcjonować.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ludzie raczej obniżają w swojej diecie normę spożycia węglowodanów, gdyż ludzie próbują wmówić, że ludzie tyją przez nie, co moim zdaniem nie jest do końca prawdą, gdyż otyłość jest spowodowana wieloma czynnikami m.in. zła dieta, czy chociażby brak aktywności fizycznej. Należy pamiętać, że jest wiele produktów spożywczych, które są źródłem węglowodanów np. błonnika pokarmowego, sacharozy, fruktozy, czy też laktozy. Wg norm żywienia, udział proc. energii z węglowodanów w naszej diecie powinien wynieść ok. 55-65%, gdzie głównie nasza dieta powinna być bogata w warzywa, owoce, produkty zbożowe, rośliny strączkowe - te produkty zawierają węglowodany m.in. błonnik pokarmowy, który odgrywa dość istotną rolę w naszym żywieniu, co już wspomniałem w tym poście. Często ludzie obniżają spożycie węglowodanów, a w zamian chcą spożywać więcej białka, gdyż uważają, że przez taką zmianę, ludzie schudną, co jest również głupotą. Należy przede wszystkim dbać o dietę i aktywność fizyczną. Człowiek powinien odżywiać się zgodnie z zasadami zdrowego i racjonalnego odżywiania, a nie wymyślania pseudo diet, które tylko szkodzą niż pomagają np. dieta wysokobiałkowa, czy dieta wysoko tłuszczowa, które są traktowane jako diety odchudzające. Ludzie tak robią, bo mają małą wiedzę na temat żywności i żywienia, i często sięgają po różne książki, które nie mają nic wspólnego z nauką o żywności i żywieniu człowieka, ani z dietetyką.
      Moim zdaniem, w Polsce brakuje dobrej edukacji żywieniowej.
      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
  4. Interesujący post! Staram się, aby moja dieta była zróżnicowana.

    xxBasia

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Otóż to :) Dieta u osób zdrowych nie powinna polegać na zakazach i nakazach, a odżywiania się zgodnie z zasadami zdrowego i racjonalnego odżywiania się.
      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
  5. moja koleżanka ma ostatnio dietę słodyczową;p

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dietę słodyczową? Mam nadzieję, że nie je samych słodyczy. Czasami ludzie stosują taką dietę, aby schudnąć. Niestety, taka dieta również nie jest najlepsza, gdyż spożywanie samych słodyczy jest szkodliwe dla naszego organizmu, bo nie dostarczamy żadnych witamin, czy składników mineralnych oraz białka. Nadmiar spożycia słodyczy również może doprowadzić do otyłości, zaparć z powodu niedoboru błonnika pokarmowego i wiele innych chorób.
      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
  6. wiem, wiem że są niedobre ale jak ich nie lubić np takiego serniczka na przykład ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A dlaczego węglowodany miałyby być niedobre? Jeżeli odżywiamy się zgodnie z zasadami racjonalnego odżywiania to kawałek ciasta, czy batonika nikomu nie zaszkodzi. We wszystkim należy zachować po prostu umiar ;)
      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń

Prześlij komentarz

Zasady dodawania komentarzy do bloga Blog o żywieniu zbiorowym:

1. Jeżeli dodajesz komentarz pod postem na moim blogu, jednocześnie akceptujesz moje zasady, jakie panują na moim blogu.
2. Zanim komentarz zostanie opublikowany na moim blogu, zostanie wcześniej sprawdzony przez administratora bloga. Komentarz, który nie narusza moich zasad, zostanie opublikowany.
3. Administrator bloga nie opublikuje komentarza, jeżeli:
- komentarz jest spamem;
- osoba dodająca komentarz dodała link do jakiejś strony internetowej, co ma charakter reklamowy (np. strony o lekach, o suplementach diety, strony dla dorosłych, reklama stron www firm itp.);
- komentarz zawiera słowa niecenzuralne;
- komentarz obraża administratora bloga lub innego komentującego;
- komentarz nie odnosi się ani do czyjegoś komentarza, ani do postu.
4. Komentarze muszą odnosić się do danego tematu posta lub innego dodanego komentarza, jaki pojawił się na moim blogu.
5. Komentarz nie może być reklamą!

Wszelkie pytania, propozycje napisania postu, uwagi itp. proszę kierować na adres e-mail administratora bloga!

Patryk
administrator bloga