Planowanie żywienia w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego - co powinno się podawać konsumentom na śniadanie i na 2 śniadanie? Ile energii powinno dostarczyć nam śniadanie i 2 śniadanie? Układanie jadłospisu w oparciu o 12 grup produktów spożywczych.

Jest to kolejny post związany z układaniem jadłospisu w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego, gdzie omówię, jakie produkty spożywcze powinny pojawić się na śniadanie i 2 śniadanie oraz ile energii powinno dostarczyć nam śniadanie i 2 śniadanie. Już pisałem artykuł na temat ogólnych zasad układania jadłospisów w zakładach żywienia zbiorowego (link do tego artykułu podam poniżej [1]), gdzie podałem dość ważne zasady planowania żywienia w placówkach żywienia zbiorowego typu zamkniętego. W tym wpisie zrobię zestawienie każdej grupy produktów spożywczych, gdzie każda osoba planująca żywienie w placówkach żywienia zbiorowego powinna uwzględnić każdą grupę produktów spożywczych, które dostarczają konsumentom przeróżne składniki pokarmowe i odżywcze. To tyle na wstępie, więc przejdę do głównej części naszego wpisu.
 
Autor: Patryk

Śniadanie jest pierwszym i dość ważnym posiłkiem, który powinien dostarczyć nie tylko energię, ale również składniki pokarmowe, które są dość ważne dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Wiem, że ludzie starają się zastąpić śniadanie kawą albo w ogóle nie jedzą śniadań. Taki praktyki, jakie stosują ludzie, są bardzo szkodliwe dla naszego organizmu, tym bardziej że człowiek musi się odżywiać odpowiednio,  aby dostarczyć różne witaminy, składniki mineralne, białka, tłuszcze, węglowodany, błonnika, czy też energię (kalorie). My musimy dostarczyć energię, którą potrzebujemy do wykonywania różnej pracy. Jeżeli ktoś chodzi do szkoły, to wie, że energia również jest potrzebna do nauki, aby efektywnie się uczyć. Kiedy jesteśmy głodni, źle pracujemy i źle się uczymy. Błędem również jest podawanie na śniadanie tylko samych produktów spożywczych, które nie są odżywcze np. płatki czekoladowe dla dzieci, masło czekoladowe z masłem i z chlebem pszennym itp. Aby śniadanie było pełnowartościowe, należy na śniadanie podawać produkty spożywcze, które są pełnowartościowe.
II śniadanie to kolejny posiłek, który traktujemy jako przekąskę pomiędzy dwoma głównymi posiłkami (śniadanie i obiad). II śniadanie powinno dostarczyć mniej kalorii niż śniadanie, czy też obiad. Błędnie jest również unikanie 2 śniadania. Nie powinniśmy 2 śniadania zastępować słodyczami, samą kawą, czy też innymi niezdrowymi przekąskami. II śniadanie również powinno być pełnowartościowym posiłkiem.

Ile energii powinno dostarczać nam śniadanie i 2 śniadanie?
 
Ilość proc. energii, jaką powinniśmy dostarczyć na śniadanie i na II śniadanie, autor: Patryk

Jak powinno wyglądać nasze śniadanie i II śniadanie? Jak układać jadłospis w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego, aby w tych posiłkach pojawiły się produkty pełnowartościowe? Zaraz wyjaśnię.
 
Zestawienie 12 grup produktów spożywczych, które powinny pojawić się na śniadanie i 2 śniadanie

Na temat 12 grup produktów spożywczych była już mowa, gdzie omówiłem dość ważne informacje na temat wartości odżywczej poszczególny grup produktów spożywczych [2]
Aby nasze śniadanie, czy też 2 śniadanie było pełnowartościowym posiłkiem, na śniadanie i na 2 śniadanie należy podać różne produkty spożywcze z każdej grupy:
  1. Produkty zbożowe - ta grupa produktów jest dość ważna ze względu na to, iż produkty zbożowe są 
    Autor: Patryk
    doskonałym źródłem węglowodanów m.in. błonnika pokarmowego (węglowodan złożony - polisacharyd), witamin z grupy B oraz składników mineralnych m.in. magnezu, cynku, czy też wapnia. Na śniadanie i na 2 śniadanie należy koniecznie podawać konsumentom różne produkty zbożowe tj. owsianka, musli, pieczywo pełnoziarniste, chleb graham, czy też kasze. Co do pieczywa pszennego, to pieczywo ma bardzo mało błonnika pokarmowego, a poza tym nie jest bardzo odżywcze niż chleb pełnoziarnisty, dlatego też często należy podawać konsumentom pieczywo pełnoziarniste. Chleb pszenny podawajmy konsumentom raz na jakiś czas.
  2. Mleko i nabiał - kolejna grupa produktów spożywczych, która szczególnie powinna pojawiać się na śniadanie, czy też na 2 śniadanie. Mleko oraz produkty mleczne fermentowane
    Autor: Patryk
    dostarczają nie tylko białka, ale również wapń. Mleko również jest doskonałym źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, podobnie jak produkty mleczne fermentowane. Produkty mleczne fermentowane tj. kefir, maślanka, czy jogurt naturalny wpływają korzystnie na florę bakteryjną naszych jelit, gdyż te produkty spożywcze, które wymieniłem, są źródłem bakterii probiotycznych. Koniecznie na śniadanie należy podawać np. zupę mleczną, kakao na mleku lub kawę zbożową na mleku, owsiankę na mleku, koktajle, ser żółty, ser twarogowy itp. Podobnie jest z 2 śniadaniem, gdzie wyżej podane produkty spożywcze mogą również pojawić się na 2 śniadanie.
  3. Jajka - bardzo uwielbiam jeść jajka na śniadanie, gdyż jajka dostarczają mnóstwo witamin i składników mineralnych. Na śniadanie lub na 2 śniadanie warto podawać jajka na miękko albo na twardo, jajko sadzone, jajecznicę, ale również omlet. Na zdjęciu u góry podałem przykładowe śniadanie z wykorzystaniem tego produktu spożywczego.
  4. Ryby i wędliny - ryby tj. np. tuńczyk, sardynki, makrela wędzona idealnie nadają się na śniadanie, czy też na 2 śniadanie. Z takich ryb można przyrządzić pyszną pastę rybną z dodatkiem twarogu. Ryby są doskonałym źródłem kwasów omega-3 a ponadto ryby dostarczają witaminy oraz składniki mineralne tj. np. jod (ten pierwiastek znajduje się w rybach morskich), czy też żelazo (hemowe). Ponadto ryby są źródłem białka pełnowartościowego o pełnym składzie aminokwasów egzogennych. Na śniadanie, jak i na 2 śniadanie warto podawać różne wędliny do kanapek. Wędliny również dostarczają składniki pokarmowe.
  5. Masło - Polacy bardzo lubią jeść pieczywo z masłem. Masło dostarcza nam witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. Przede wszystkim masło zawiera dużą ilość tłuszczów nasyconych i cholesterolu. Spożycie masła w małych ilościach z pewnością nam nie zaszkodzi, dlatego też starajcie się, aby z rozwagą używać masła.
  6. Pozostała grupa tłuszczów (margaryna miękka) - wbrew pozorom, spożywanie margaryny miękkiej w małych ilościach nie jest szkodliwe dla człowieka. Margaryna również dostarcza nam tłuszcze oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. Margarynę również używajmy z rozwagą!
  7. Warzywa bogate w witaminę C, B-karoten i pozostała grupa warzyw, która nie zalicza się do 8 i 9 
    Autor: Patryk
     grupy produktów spożywczych - na śniadanie, czy też na 2 śniadanie należy koniecznie podawać różne warzywa, które dostarczają szereg witamin, składników mineralnych oraz antyoksydantów. O warzywach już była mowa na moim blogu, gdzie link do tego wpisu podam poniżej [3]. Warzywa idealnie nadają się do kanapek, ale również można przyrządzić sałatkę warzywną, którą można podać konsumentom na śniadanie. Ja podam przykładowe warzywa, jakie można podać konsumentom na śniadanie i II śniadanie: pomidory, ogórki, rzodkiewka, sałata, papryka, szczypiorek, szpinak.
  8. Owoce bogate w witaminę C, B-karoten i pozostała grupa owoców, która nie zalicza się do 8 i 9 
    Autor: Patryk
     grupy produktów spożywczych - na blogu również pisałem na temat owoców [4], gdzie dowiedzieliście się, dlaczego owoce są zdrowe i ile powinniśmy dziennie ich spożywać. Na śniadanie bądź na 2 śniadanie można również zjeść owoce. Owoce można dodać do owsianki, można przyrządzić sok owocowy, czy też koktajl owocowy na bazie kefiru, maślanki, czy też jogurtu naturalnego. Tutaj również podam kilka przykładowych owoców, jakie można podać konsumentom na śniadanie i II śniadanie: jabłka, maliny, jagody, brzoskwinie, truskawki, gruszka, banan, jabłko, borówki amerykańskie. Na 2 śniadanie można podać jogurt naturalny z dodatkiem otrębów pszennych i owoców np. malin, truskawek, banana. Taki jogurt jest wyśmienity na 2 śniadanie.
Należy również pamiętać o napojach. Na śniadanie, czy też na 2 śniadanie powinno się podawać przeróżne napoje. Można podawać nie tylko wcześniej wspomniane przeze mnie napoje tj. kawa zbożowa, kakao, soki owocowe i koktajle owocowe na bazie produktów mlecznych fermentowanych, ale również herbatkę zwykłą, owocową, czy też bawarkę (herbata z mlekiem). Na śniadanie lub na 2 śniadanie można wypić wodę średniozmineralizowaną. Jeżeli ktoś nie lubi zwykłej wody, można do wody dodać plaster cytryny lub inne owoce. Jeżeli chodzi o zwykłą kawę, to jak najbardziej można podać ten napój konsumentom na śniadanie, czy też na II śniadanie. Na śniadanie również można wypić samo mleko. Jeżeli ktoś ma nietolerancję na laktozę, to mleko zwykłe można zamienić na mleko acidofilne lub na mleko bez laktozy, które możemy kupić w sklepie.

Autor: Patryk

W tym wpisie skróciłem zestawienie 12 grup produktów spożywczych z pominięciem 7 grupy (ziemniaki), 11 grupy (rośliny strączkowe) i 12 grupy produktów spożywczych (cukier i wyroby cukiernicze). Żeby wpis był bardziej pomocny dla czytelnika mojego bloga, poniżej podam 5 przykładów na pyszne i zdrowe śniadanie i 2 śniadanie, które można zestawić w jadłospisie..

Autor: Patryk


Przykładowe zestawienie śniadań (5 przykładów)

  • Owsianka na mleku z dodatkiem orzechów i owoców sezonowych;
  • Kakao na mleku, pieczywo razowe, masło, jajko na miękko ze szczypiorkiem, sałatka warzywna;
  • Musli na mleku, chleb graham, margaryna, ser żółty, papryka, sałatka, ogórek, rzodkiewki;
  • Bułka grahamka, masło, pasta rybna ze szprotek i sera twarogowego z dodatkiem cebuli, papryka żółta, sałata, herbata bez cukru;
  • Grzanki z pieczywa, jajecznica z 2 jajek, szczypiorek, papryka, pomidor, bawarka.

Przykładowe zestawienie drugich śniadań (5 przykładów)

  • Koktajl owocowy z jabłek na bazie jogurtu naturalnego;
  • Sałatka owocowa na bazie owoców sezonowych;
  • Pieczywo razowe z masłem, ser żółty, papryka, sałata, sok owocowy;
  • Omlet z owocami sezonowymi;
  • Jogurt naturalny z bananami i truskawkami, otręby pszenne.


Chciałbym zaznaczyć, że osoba układająca jadłospis dla dzieci i młodzieży powinna dostosować się do obowiązujących przepisów prawa żywnościowego, które określają sposób żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświaty!

Mam nadzieję, że wpis ten pomoże zaplanować pyszne, a zarazem zdrowe śniadanie i II śniadanie dla konsumentów w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego. Następny wpis będzie na temat obiadu i podwieczorku, gdzie omówię, co można podać konsumentom na obiad i na podwieczorek. Zapraszam do kolejnych odwiedzin.


Linki:
[1]
http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/09/podstawowe-zasady-ukladania-jadlospisow.html
[2] http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/04/12-grup-produktow-spozywczych-i-dzienne.html
[3] http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/04/warzywa-wartosc-odzywcza.html
[4] http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/08/owoce-wartosc-odzywcza.html

Komentarze

  1. Codziennie zjadam owsiankę z owocami i pestkami na śniadanko, jajka tez bardzo lubię, to kopalnia zdrowia wbrew wielu mitom. Nie stosuję jednak zupełnie margaryny, przez tłuszcze trans, zdecydowanie wolę masło:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dużo tłuszczy utwardzanych znajdziemy w margarynach twardych. Jeżeli chodzi o tłuszcze trans to dopuszcza się spożycie w niewielkich ilościach (wg norm żywienia ok. 1% energii).
      Ja również lubię masło, choć często używam margarynę miękką, którą bardzo lubię. Oczywiście nie należy przesadzać z margaryną, podobnie jak z masłem. Pozdrawiam.

      Usuń
  2. Uwielbiam jajecznicę na śniadanie - ale nie zawsze mam na nią czas :) najczęściej na szybko coś zjadam ...

    OdpowiedzUsuń
  3. kurcze układanie jadłospisów to ciężka sprawa;p ja się do tego nei nadaję;D

    OdpowiedzUsuń
  4. U mnie na śniadanie musi być razowe pieczywo, wtedy jestem pewna, że nie będe głodna za dwie godziny. Tak więc sama owsianka - odpada ;-)

    OdpowiedzUsuń
  5. Interesujący post! U mnie na śniadanie zawsze musli z dodatkiem mielonego lnu. Pozdrawiam!:))

    xxBasia

    OdpowiedzUsuń
  6. W kwestii śniadań mam wiele do poprawy, bo często brakuje mi czasu i jem w locie "byle co". Ale wciąż nad tym pracuję.

    OdpowiedzUsuń
  7. Mam pytanie ? Czy będziesz pisał o zestawach posiłków dla diet, np. cukrzycowej, bogato białkowej, bezglutenowej? Bardzo by mnie interesował temat 😊

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Witam :)
      Na moim blogu głównie piszę o układaniu jadłospisów w placówkach żywienia zbiorowego lub zdrowego żywienia w restauracjach.
      Na blogu będę pisał jedynie o dietach, które są często stosowane w zakładach żywienia zbiorowego, gdzie personel kuchni musi przygotowywać dietetyczne potrawy dla poszczególnych konsumentów np. diety lekkostrawnej, płynnej, diety bezglutenowej itp.
      O zastosowaniu diety cukrzycowej w zakładach gastronomicznych pisałem już na blogu - link: http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/07/dieta-cukrzycowa.html.
      Również pisałem o diecie podstawowej każdego zdrowego człowieka i zastosowaniu tej diety w żywieniu zbiorowym - linki: http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/05/dieta-podstawowa19.html, http://blog-zywienie-zbiorowe.blogspot.com/2016/05/dieta-podstawowa-przykadowe-jadospisy.html

      Pozdrawiam,
      Patryk

      Usuń
    2. Zobaczę zatem w podane linki. Pracuje w szpitalu i mam wrażenie, że jednak nie są przestrzegane w pełni diety.Np. na cukrzycę dawniej podawali gotowane jabłka, teraz surowe. Bo w/g badań gotowane bardziej podnoszą poziom cukru. Mogła bym przytaczać wiele przykładów. Nie jestem dietetyczka, ale przydała by się edukacją osób pracujących w kuchni w żywieniu zbiorowym 😊

      Usuń
    3. Zgadzam się :) Żywienie w szpitalach nie jest dobre, często podaje się posiłki o niskiej racji pokarmowej. W raporcie NIK-u, który kontrolował szpitale w zakresie żywienia, NIK ocenił negatywnie żywienie, dlatego też ja uważam, że powinny być regulacje prawne w zakresie żywienia w szpitalu. Tak jest w przypadku żywienia dzieci i młodzieży w stołówkach przedszkolnych i szkolnych, gdzie tutaj mamy regulacje prawne dotyczące sposobu żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświaty Zgadzam się, że w szpitalu nie do końca przestrzega się diet. Zgadzam się również, że powinna być edukacja personelu w kuchni. Wbrew pozorom, personel kuchni również powinien znać zasady żywienia dietetycznego w różnych chorobach, gdyż należy wiedzieć, jak przyrządzić daną potrawę zgodnie z zaleceniami dietetycznymi w poszczególnych jednostkach chorobowych np. w cukrzycy. Ja z zawodu jestem kucharzem. Podczas kształcenia się w tym kierunku, miałem zajęcia m.in. z żywienia i technologii gastronomicznej z towaroznawstwem, gdzie nauczyłem się, jak należy odżywiać ludzi w restauracjach, stołówkach szkolnych, dlatego też specjalizuje się w zakresie żywienia zbiorowego, gdyż żywienie w różnych zakładach żywienia zbiorowego powinno być zgodnie z zasadami racjonalnego żywienia. Mało tego, personel kuchni powinien szczególnie znać się na żywności, a w szczególności umieć stosować GHP i GMP oraz znać system HACCP, gdyż niestety personel kuchni zapomina o higienie przyrządzania posiłków. Głównie kuchar, ale również pomoce kuchenne odpowiadają za higienę przyrządzania posiłków. Serdecznie pozdrawiam :)

      Usuń

Prześlij komentarz

Zasady dodawania komentarzy do bloga Blog o żywieniu zbiorowym:

1. Jeżeli dodajesz komentarz pod postem na moim blogu, jednocześnie akceptujesz moje zasady, jakie panują na moim blogu.
2. Zanim komentarz zostanie opublikowany na moim blogu, zostanie wcześniej sprawdzony przez administratora bloga. Komentarz, który nie narusza moich zasad, zostanie opublikowany.
3. Administrator bloga nie opublikuje komentarza, jeżeli:
- komentarz jest spamem;
- osoba dodająca komentarz dodała link do jakiejś strony internetowej, co ma charakter reklamowy (np. strony o lekach, o suplementach diety, strony dla dorosłych, reklama stron www firm itp.);
- komentarz zawiera słowa niecenzuralne;
- komentarz obraża administratora bloga lub innego komentującego;
- komentarz nie odnosi się ani do czyjegoś komentarza, ani do postu.
4. Komentarze muszą odnosić się do danego tematu posta lub innego dodanego komentarza, jaki pojawił się na moim blogu.
5. Komentarz nie może być reklamą!

Wszelkie pytania, propozycje napisania postu, uwagi itp. proszę kierować na adres e-mail administratora bloga!

Patryk
administrator bloga