Dieta cukrzycowa - czym jest dieta cukrzycowa? Uwzględnienie zaleceń dietetycznych w przypadku planowania żywienia i przyrządzania posiłków dla osób chorych na cukrzycę w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego i w restauracjach.

Kolejny wpis na moim blogu chcę poświęcić diecie cukrzycowej, jaką uwzględnia się przy planowaniu jadłospisów w zakładach żywienia zbiorowego dla osób chorych na cukrzycę. W tej części mojego wpisu poświęcę diecie cukrzycowej i zastosowaniu tej diety w żywieniu zbiorowym konsumentów, gdzie podam zalecenia żywieniowe, jakie powinny być uwzględnione nie tylko przy układaniu jadłospisów przez osobę planującą żywienie w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego, ale również przy przyrządzaniu posiłków przez personel kuchni. Poradnik ten polecam nie tylko diabetykom, którzy chcą zjeść odpowiednią potrawę w restauracji, czy też np. w stołówce szkolnej, ale również pracownikom kuchni i kierownikom zakładów żywienia zbiorowego, a w szczególności restauratorom, gdzie również powinni przygotowywać odpowiednie potrawy dla cukrzyków. Jeżeli chodzi o indywidualną dietę cukrzycową dla diabetyka, to taką dietę może ustalić jedynie lekarz diabetolog lub specjalista - dietetyk! Na wstępie chcę coś powiedzieć na temat cukrzycy.
 
Niestety, cukrzyca coraz bardziej staje się popularna na świece. Nic dziwnego, skoro wg naszych statystyk, w Polsce choruje ok. 3 milionów ludzi na cukrzycę, a wciąż rośnie liczna chorych na cukrzycę. Czy to dużo? Oczywiście, że tak. To głównie złe nawyki żywieniowe, jakie latami się ciągną, doprowadzają do rozwoju tej choroby. Niestety, nie tylko dorośli chorują na cukrzycę, ale również dzieci, młodzież, osoby starsze i kobiety w ciąży (cukrzyca ciążowa). Dawniej uważano, że cukrzyca jest dziedziczą chorobą. Wiele dzisiejszych stanowisk lekarzy, szczególnie diabetologów, czy też dietetyków oraz moje stanowisko, jako kucharza specjalizującego się w zakresie żywienia zbiorowego konsumentów uważa, iż cukrzyca jest chorobą, którą przyczyną są złe nawyki żywieniowe i brak aktywności fizycznej. Jak już wcześniej wspomniałem, iż indywidualną dietę cukrzycową powinien opracować lekarz diabetolog lub specjalista-dietetyk. Należy pamiętać, aby cukrzycę leczyć zgodnie z zaleceniami lekarza-diabetologa! Nie mniej jednak zdarza się, że osoba chora na cukrzycę chce skorzystać z restauracji, stołówki, czy z innego zakładu żywienia zbiorowego. Jeżeli dziecko jest chore na cukrzycę i rodzic chce, aby dziecko spożywało posiłki w stołówce szkolnej,  obowiązkiem rodzica jest poinformowanie szkoły, a w szczególności kierownika kuchni o chorobie dziecka. Oni mają za zadanie ułożyć odpowiednie posiłki, które spełniają zasady żywienia dietetycznego w cukrzycy. Ten wpis właśnie ma na celu podpowiedzieć, jak powinny być układane jadłospisy w zakładach żywienia zbiorowego dla osób chorych na cukrzycę. To samo dotyczy osób dorosłych. Jeżeli cukrzyk idzie do restauracji, powinien poprosić kelnera, aby personel kuchni przygotował potrawę zgodnie z zasadami żywienia dietetycznego w cukrzycy. To tyle na wstępie, więc przejdźmy teraz do głównej części wpisu, gdzie omówię zalecenia żywieniowe w diecie cukrzycowej.

Autor: Patryk

Czym jest dieta cukrzycowa i dla kogo jest przeznaczona?

Krótko wyjaśniając dietę cukrzycową, dieta cukrzycowa jest dietą, która jest zaliczana do diet w chorobach dietozależnych i jest przeznaczona jedynie dla osób chorych na cukrzycę. Niestety, cukrzyca jak na razie nie jest uleczalna, dlatego też dietę tą stosuje się do końca życia. Cukrzyca jest chorobą metaboliczną (chorobą dietozależną). Trzustka jest ważnym dla nas narządem, która odpowiada za produkcję insuliny (insulina jest hormonem wydzielanym przez ten narząd) i to ona właśnie stanowi problem u cukrzyków, która może spowodować, że chora osoba na cukrzycę będzie miała za wysoki poziom glukozy we krwi lub za mały poziom glukozy we krwi. A czym jest glukoza? Glukoza (cukier gronowy) to nic innego, jak cukier, który zaliczany jest do węglowodanów prostych (monosacharyd). Glukoza u człowieka znajduje się w naszej wątrobie, czy też w naszej krwi. Jeżeli jest mowa o cukrzycy, warto dodać, że cukrzycę możemy podzielić na cukrzycę typu 1 (insulinozależna) i cukrzycę typu 2 (insulinoniezależna). Wyróżniamy również cukrzycę ciążową i cukrzycę wtórną. Leczenie cukrzycy jest oczywiście różne - każda cukrzyca jest leczona indywidualne, zgodnie z zaleceniami lekarza diabetologa (Nie wolno w żadnym wypadku leczyć cukrzycy na własną rękę!). Koniecznie należy zastosować się do wszelkich zaleceń diabetologa, gdyż lekceważenie cukrzycy lub nieodpowiednie leczenie może doprowadzić do wielu powikłań. Tutaj już wcześniej napisałem, że leczenie cukrzycy nie będzie odpowiednie bez odpowiedniej diety cukrzycowej. Dieta cukrzycowa w porównaniu do innych diet nie jest aż tak restrykcyjna. W tej diecie jedynie modyfikuje się żywienie, które powinno uwzględniać dość ważne zasady żywieniowe w diecie cukrzycowej w przypadku planowania żywienia dla chorych na cukrzycę w zakładach żywienia zbiorowego. Te zasady omówię w tym wpisie. Zastosowanie tej diety w żywieniu zbiorowym jest bardzo ważne w planowaniu posiłków, bo nie każdy może jeść wszystko, dlatego też osoby zajmujące się żywieniem zbiorowym powinni przygotowywać odpowiednie dania, które będą jednocześnie spełniały zasady żywienia dietetycznego. Myślę, że informacje te są wystarczające, jeżeli chodzi o temat diety cukrzycowej. Kolejnym punktem mojego wpisu są zalecenia dietetyczne w cukrzycy.
 
Autor: Patryk

 Zalecenia dietetyczne w diecie cukrzycowej, jakie powinny być uwzględnione przy układaniu jadłospisów, jak i podczas przygotowywania potraw dla osób chorych na cukrzycę w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego i otwartego

Jak już wcześniej wspomniałem, wiele zaleceń dietetycznych w cukrzycy jest podobnych do zaleceń w diecie podstawowej każdego zdrowego człowieka, jednak tutaj są pewne modyfikacje, o którym będzie zaraz mowa. Wszelkie zalecenia dietetyczne w cukrzycy omówię w podpunktach. 

Przy układaniu jadłospisów w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego dla osób chorych na cukrzycę należy uwzględnić:
  • normy energetyczne;
  • normy dostarczenia składników pokarmowych - odżywczych;
  • normy energetyczne poszczególnych posiłków;
  • codzienną aktywność fizyczną;
  • picie odpowiedniej ilości wody (1,5 - 2 l dzienne wody);
Wyżej podane przeze mnie zalecenia żywieniowe zostały już omówione w poście na temat diety podstawowej każdego zdrowego człowieka [1].

W diecie cukrzycowej są następujące zalecenia dietetyczne, które powinny być uwzględnione przez osobę układającą jadłospis w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego:
  • spożywanie produktów i potraw o niskim lub średnim indeksie glikemicznym (IG);
  • spożywanie 5 posiłków dziennie o stałych porach (kolacja powinna być spożyta 2-3 h przed snem);
  • spożywanie następujących produktów spożywczych: 5x dziennie produktów zbożowych, spożywanie produktów mlecznych fermentowanych oraz mleka, spożywanie ryb 2-3 x w tyg., mięs chudych 1-2 x w tyg. i jajek, ograniczenie spożycia tłuszczy zwierzęcych, a zwiększeniu w diecie tłuszczy roślinnych, spożywanie 4-5 porcji warzyw i 2-3 porcji owoców oraz spożywanie roślin strączkowych. Należy pamiętać, aby w menu u cukrzyka pojawiały się produkty spożywcze sezonowe;
  • przygotowywanie potraw poprzez gotowanie na parze, pieczenie w piekarniku, grillowanie bez tłuszczu, krótkie gotowanie warzyw, duszenie itp. Należy unikać smażenia;
  • stosować w diecie naturalne przyprawy oraz ograniczyć ilość spożycia soli do 5g dziennie;
  • w diecie cukrzycowej na ogół nie zaleca się spożywać słodyczy ze względu na wysoki indeks glikemiczny, jednakże słodycze mogą pojawić się raz na jakiś czas w diecie cukrzyka pod warunkiem, że skonsultujemy to z lekarzem diabetologiem lub dietetykiem. Również w diecie cukrzycowej nie zaleca się picia alkoholu, gdyż alkohol powoduje utrudnienie w  uwalnianiu cukru, czyli glukozy z naszej wątroby.

Jak już wcześniej wspomniałem, iż w diecie cukrzyka powinny pojawić się produkty z niskim lub średnim indeksie glikemicznym (IG). Dzięki IG wiemy, jakie będzie stężenie glukozy we krwi po spożyciu danej potrawy lub produktu spożywczego (glikemia po posiłkowa). W przypadku żywienia indywidualnego każda osoba chora na cukrzycę otrzyma od lekarza diabetologa tabelkę z indeksem glikemicznym. Dzięki takiej tabelce cukrzyk będzie wiedział, jakie najczęściej powinien spożywać produkty spożywcze lub potrawy, które nie powodują szybkiemu wzrostowi cukru we krwi (dotyczy glikemii po posiłkowej).
IG został opracowany w taki sposób, że produkty spożywcze i potrawy zostały zaklasyfikowane na 3 grupy, które mają niski indeks glikemiczny, średni indeks glikemiczny oraz wysoki indeks glikemiczny.
Wartość indeksu glikemiczny jest różna, gdyż wiele różnych publikacji na temat żywienia osób chorych na cukrzycę różne przedstawia wartość IG poszczególnych produktów spożywczych i potraw.
Przy układaniu jadłospisów dla osób chorych na cukrzycę w zakładach żywienia zbiorowego, osoba układająca jadłospis powinna uwzględnić w jadłospisie wiele produktów spożywczym lub zestawić potrawy z użyciem produktów spożywczych o niskim, lub średnim IG, które są wskazane w diecie cukrzycowej. 
Ja poniżej wypiszę przykładowe wybrane przeze mnie produkty spożywcze, które mają różny IG.
 
PRZYKŁADOWE PRODUKTY SPOŻYWCZE O NISKIM IG

Autor: Patryk
- większość surowych warzyw
- niektóre owoce tj. truskawki, jabłka
- mleko i napoje mleczne fermentowane o niskiej zawart. tłuszczu
- jajka
- ryby morskie i słodkowodne
- makaron razowy
- kasze (różna zawartość IG)

PRZYKŁADOWE PRODUKTY SPOŻYWCZE O ŚREDNIM IG

Autor: Patryk
- niektóre warzywa gotowane np. marchew, buraki 
- ryż biały (ryż ma różny IG w zależności od gatunku ryżu, czy też czasu trwania obróbki cieplnej)
- niektóre owoce tj. banany, winogrona
- cukier biały (sacharoza) oraz miód





PRZYKŁADOWE PRODUKTY SPOŻYWCZE O WYSOKIM IG

Autor: Patryk
- różne dżemy z dużą zawartością cukru
- przekąski słone np. chipsy
- napoje słodzone
- różne wyroby cukiernicze
- fast foody


Muszę dodać, że w diecie cukrzyka należy uwzględnić ilość spożycia błonnika pokarmowego. On nie tylko wpływa na pracę naszych jelit, ale również wpływa na odpowiednie stężenie cukru we krwi (reguluje poziom glukozy we krwi).
Chcę zauważyć, iż personel kuchni musi znać zasady żywienia dietetycznego w różnych chorobach, gdyż gastronomia to specyficzna branża, gdzie mogą pojawić się różni konsumenci, którzy są chorzy na różne choroby i należy im przygotować takie potrawy, które są przygotowane zgodne z zasadami żywienia dietetycznego w różnych chorobach. Tutaj najważniejsze jest to, aby personel kuchni legitymował się wykształceniem gastronomicznym oraz uczęszczał na różne szkolenia, które przygotują ich do przyrządzania potraw dietetycznych.

To tyle na temat diety cukrzycowej. Zapraszam do następnych moich wpisów, jakie pojawią się na moim blogu.

Komentarze

  1. Mnie się wydaje, że w polskiej dietetyce brakuje kompleksowego podejścia do cukrzycy. My rozpisujemy diety, które mają spowodować nie podniesienie zbytnio cukru we krwi. I ok, ale to jest tylko jeden sposób.
    Drugim sposobem powinno być zwieszenie skuteczności insuliny. To może spowodować pierwiastek śladowy jakim jest chrom. Można go znaleźć w brokułach, orzechach, ostrygach, rabarbarze, drożdżach, jęczmieniu, grzybach. Innym produktem zwiększającym aktywność insuliny jest cynamon.
    Trzecim sposobem może być usprawnienie trzustki. To sprawdza się najlepiej przy lekkiej cukrzycy. Trzustka może ulegać zniszczeniu i produkować za mało insuliny. Poprawić to mogą przeciwutleniacze, które oczywiście znajdziemy w owocach i warzywach.
    Oczywiście częściowo te produkty mogą się pokrywać. To jest podejście zachodnie. Oni nie bazują tylko na IG, ale podchodzą do cukrzycy szerzej.

    Jednak najważniejsze jest, żeby cukrzyk wiedział po co zażywa takie lub inne produkty. Mam wrażenie, że ludzie nie mają pojęcia o tej chorobie. Są zagubieni! Lub mylą pojęcia! I znowu dochodzimy do sedna, że brak jest edukacji w tym zakresie.

    OdpowiedzUsuń
  2. Oj z cukrzycą to już nie żarty... trzeba się pilnować i jeść zdrowo - najlepiej jest zapobiegać niż leczyć.

    OdpowiedzUsuń
  3. Aż mi się przypomniało jak ktoś mi powiedział (ewentualnie gdzieś przeczytałam), że chciałby mieć cukrzycę. Żałosne, nieśmieszne.

    OdpowiedzUsuń
  4. Oj, brzmi to skomplikowanie, ale pewnie gdyby mnie ten problem dotyczył, to musiałabym to wszystko opanować :-( Moja teściowa ma cukrzycę, jedynie co robi, to ogranicza słodycze i bierze insulinę.

    OdpowiedzUsuń
  5. Super, że podałeś jeszcze przykłady produktów o niskim, średnim i wysokim indeksie glikemicznym. Na pewno przyda się taka wiedza :)

    OdpowiedzUsuń
  6. Bardzo ciekawy post! Lepiej jednak na cukrzycę nie zachorować i dbać o swoją dietę, żeby do niej nie doprowadzić.

    OdpowiedzUsuń
  7. otatnio szwagier musiał przejść na tę dietę, wiec informacji szukaliśmy. dziękuję

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Chciałem Tobie Alis podziękować za odwiedziny i za liczne komentarze :) Bardzo cieszę się, że posty te się Tobie spodobały :) Zalecenia dietetyczne w diecie cukrzycy, jakie podałem u góry to zalecenia, jakie powinny być przestrzegane w placówkach gastronomicznych. Żywienie w placówkach żywienia zbiorowego musi być odpowiednie, gdzie nie każdy może wszystko jeść, dlatego też poświęciłem wpis na temat żywienia osób chorych na cukrzycę w zakładach gastronomicznych. Pozdrawiam i zapraszam do ponownych odwiedzin.

      Usuń

Prześlij komentarz

Zasady dodawania komentarzy do bloga Blog o żywieniu zbiorowym:

1. Jeżeli dodajesz komentarz pod postem na moim blogu, jednocześnie akceptujesz moje zasady, jakie panują na moim blogu.
2. Zanim komentarz zostanie opublikowany na moim blogu, zostanie wcześniej sprawdzony przez administratora bloga. Komentarz, który nie narusza moich zasad, zostanie opublikowany.
3. Administrator bloga nie opublikuje komentarza, jeżeli:
- komentarz jest spamem;
- osoba dodająca komentarz dodała link do jakiejś strony internetowej, co ma charakter reklamowy (np. strony o lekach, o suplementach diety, strony dla dorosłych, reklama stron www firm itp.);
- komentarz zawiera słowa niecenzuralne;
- komentarz obraża administratora bloga lub innego komentującego;
- komentarz nie odnosi się ani do czyjegoś komentarza, ani do postu.
4. Komentarze muszą odnosić się do danego tematu posta lub innego dodanego komentarza, jaki pojawił się na moim blogu.
5. Komentarz nie może być reklamą!

Wszelkie pytania, propozycje napisania postu, uwagi itp. proszę kierować na adres e-mail administratora bloga!

Patryk
administrator bloga