Mleko - jaką wartość odżywczą ma mleko? Czy mleko jest szkodliwe dla człowieka?

W kolejnej części wpisu z zakresu żywności i żywienia omówię kwestię wartości odżywczej mleka oraz rola mleka w żywieniu człowieka. W tym wpisie również obalę mit na temat szkodliwości mleka, który panuje w internecie. Również omówię kwestię nietolerancji laktozy. Myślę, że wpis ten z pewnością dostarczy czytelnikowi mojego bloga wiele informacji na temat mleka. Na temat mleka już pisałem na blogu w poście na temat 12 grup produktów spożywczych i dziennych racji pokarmowych, gdzie napisałem parę zdań na temat mleka [1].

Autor: Patryk


Już od dawna pito mleko, o czym będzie tutaj mowa na temat historii żywienia człowieka. Jak wiemy, iż w sklepie możemy kupić wiele rodzai mleka w zależności od zawartości tłuszczu, jak i pochodzenia mleka od danego zwierzęcia. Czym zatem jest mleko i jakie są rodzaje mleka?
Mleko to nic innego jak produkt spożywczy pochodzenia zwierzęcego, gdyż mleko pochodzi od różnych zwierząt (ssaków) np. krowy, owcy, czy też kozy. Definicję mleka surowego znajdziemy w załączniku nr 1 do  rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 853/2004  z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie z pkt. 4.1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, ,,mleko surowe oznacza mleko uzyskane z gruczołów mlecznych zwierząt hodowlanych, które nie zostało podgrzane do temperatury powyżej 40 'C ani nie zostało poddane żadnej innej obróbce o równoważnym skutku”.  Najczęściej kupujemy mleko krowie, choć w sklepie możemy kupić mleko kozie, które również jest bardzo zdrowe. W tym wpisie jednak skupię się na samym mleku krowim. Jak już wcześniej wspomniałem, iż na moim blogu również jest wpis na temat 12 grup produktów spożywczych, gdzie właśnie dodałem kilka zdań na temat wartości odżywczej mleka [2], dlatego też w tym wpisie omówię bardziej szczegółowo na temat mleka. Jeszcze wracając do tematu 12 grup produktów spożywczych, mleko zaliczamy do 2 grupy produktów spożywczych (mleko i nabiał)
Jakie są rodzaje mleka? Przede wszystkim możemy kupić mleko krowie pasteryzowane lub sterylizowane (UHT), ale również mleko zagęszczone (do kawy lub herbaty, często wzbogacone magnezem lub błonnikiem), mleko acidofilne o obniżonej zawartości laktozy, zsiadłe mleko, bądź mleko pozbawione z laktozy (mleko przeznaczone dla osób mających nietolerancję na laktozę), czy też mleko w proszku tzw. instant. Mleko również wykorzystuje się w technologii żywności do produkcji sera, czy też masła. Każde mleko powinno być poddane obróbce cieplnej, gdyż surowe mleko może być źródłem wielu drobnoustrojów tj. np. bakterii Salmonella, czy też np. bakterii Yersina. O drobnoustrojach w żywności również pisałem, więc podam poniżej link do wpisu na temat drobnoustrojów [3]. Jeżeli jest mowa o mleku, chcę również napisać kilka zdań na temat historii mleka. Mleko było znane już dość dawno, gdzie szczególnie z mleka wytwarzano różne sery. Takim przykładem jest chociażby epoka za panowania dynastii Tudorów (m.in. za panowania Henryka VII Tudora), gdzie ludzie wykorzystywali kiedyś mleko owcze do produkcji sera, czy też masła. Już dawny rozwój rolnictwa przyczynił się do hodowli różnych zwierząt, które dawały nam pożywienie, szczególnie mleko (krowy, kozy, czy też owce).  W średniowieczu także znano mleko, gdzie dawna kuchnia również słynęła z różnych produktów mlecznych. Skąd wiemy, że w średniowieczu spożywano różne produkty mleczne? Wiemy z różnych zachowanych źródeł historycznych. Jak widać, iż każdy produkt spożywczy ma jakąś historię. To tyle na wstępie, jeżeli chodzi o omówienie mleka, więc przejdę teraz do głównej części mojego wpisu, gdzie omówię wartość odżywczą mleka.

Autor: Patryk

Jaką wartość odżywczą ma mleko?

Często mleko jest krytykowane, gdzie posądza się o jego szkodliwość. Prawda jest taka, że mleko nie każdemu szkodzi. Mleko jest bardzo wartościowym produktem spożywczych, co również na ten temat zaraz napiszę. Mleko powinno często być podawane konsumentom w stołówkach szkolnych. Dlaczego? A no dlatego, że mleko dostarcza wszelkie składniki pokarmowe tj.: tłuszcze (od 0,5 do 3,5% tłuszczu, choć są również mleka o 0% zawartości tłuszczu), białka m.in. kazeinę, beto-laktoglobulinę, czy też alfa-laktoalbuminę, węglowodany (laktoza, czyli cukier mleczny, który jest zaliczany do dwucukrów-disacharydy) oraz cholesterol (ok. 5-15 mg w 100 ml mleka). Co więcej, mleko jest źródłem białka pełnowartościowego. Co jeszcze mogę napisać na temat mleka? Przede wszystkim mleko jest źródłem wszelkich witamin, szczególnie rozpuszczalnych w tłuszczach. Na początku wpisu na temat wartości odżywczej mleka napisałem, iż często możemy kupić mleko o 0% zawartości tłuszczu. Odradzam kupowania tego mleka ze względu na to, iż brak tłuszczu w mleku powoduje pozbawienie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, dlatego też kupujmy często mleko, które zawiera tłuszcz. Mleko ponadto jest źródłem wielu składników mineralnych tj. wapń, magnez, sód, czy też np. potas. Należy mieć na uwadze, iż zawartość składników odżywczych w mleku jest różna. Wiele osób twierdzi, iż mleko zakwasza nasz organizm. Nie jest prawdą, że mleko zakwasza nasz organizm. Jeżeli chodzi o pH mleka, to mleko ma pH neutralne (ok. 6,5-6,6 pH). Na koniec dodam, iż mleko ma różną wartość energetyczną w zależności od zawartości tłuszczu w mleku (ok. 40-50 kcal w 100 ml mleka). Najwięcej kalorii ma mleko zagęszczone do kawy lub herbaty.

Czy wszystkim szkodzi mleko? Obalenie mitu na temat szkodliwości mleka

Wbrew powszechnych opiniom na temat szkodliwości mleka, mogę powiedzieć jako kucharz specjalizujący się w zakresie żywienia zbiorowego, iż mleko nie szkodzi osobom, którzy nie mają nietolerancji pokarmowej na laktozę lub osobom niemających alergii pokarmowej na białka mleka. Stanowisko te potwierdza wiele dietetyków, specjalistów ds. żywienia, czy technologów żywności, a w szczególności stanowisko specjalistów żywienia z Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie (mleko jest uwzględnione w najnowszej piramidzie zdrowego żywienia i aktywności fizycznej, która została zaprojektowana przez IŻŻ w 2016 r.!). Obalam ten mit, jednocześnie wyjaśniając, dlaczego mleko jest zdrowe i dlaczego powinniśmy go pić. Mleko szkodzi tylko tym osobom, co nie tolerują laktozy, czyli cukru mlecznego lub osobom, którzy mają alergię pokarmową na białka mleka. Mleko zawiera witaminy rozpuszczalnych w tłuszczach, tak jak już na wstępie napisałem na temat wartości odżywczej mleka. Mleko również jest źródłem witamin rozpuszczalnych w wodzie - niektórych witamin z gr. B. Mleko również jest bogate w składniki mineralne tj. np. wapń, magnez, fosfor, potas. Zaleca się, aby wypić przynajmniej minimum 2 szklanki dziennie mleka. Osoby mające alergię pokarmową na mleko powinni zmodyfikować swoją dietę w produkty spożywcze tj. mleko acidofilne o obniżonej zawartości laktozy, czy produkty mleczne fermentowane. Jeżeli ktoś ma nietolerancję na laktozę, a nie chce zrezygnować z picia mleka, może zakupić specjalne kapsułki, które zawierają enzym laktaza, dlatego też osoby z nietolerancją laktozy nie muszą rezygnować z picia mleka. Można również kupić w sklepie specjalne mleko, które zostało pozbawione z cukru mlecznego, czyli laktozy. Z picia mleka muszą zrezygnować niestety osoby, które są uczulone na białka mleka.
Jak już wcześniej wspomniałem, iż mleko jest źródłem m.in. wapnia. Chcę dodać, że witamina  D również wpływa znacząco na przyswajalność wapnia, który znajduje się m.in. w mleku. Czy tylko mleko jest alergenem? Nie, gdyż nie tylko możemy mieć alergię na mleko, ale również możemy mieć alergię na orzechy, jajka, soję, zboża i wiele innych produktów spożywczych, więc nie potępiajmy mleka, tylko dlatego, że niektórzy ludzie mają alergię na mleko. Są różne badania naukowe, które mówią o pewnych związkach pomiędzy piciem mleka a naszym zdrowiem. Pijmy mleko na zdrowie i nie przejmujmy się bzdurnymi opiniami na temat mleka, że nie powinniśmy go pić, bo każdemu mleko szkodzi. Twierdzenie, że mleko jest dla cieląt, a nie dla ludzi, jest także nieprawdzie.

Podsumowując wpis na temat mleka, mleko nie jest szkodliwe dla człowieka, o ile nie mamy nietolerancji pokarmowej na laktozę lub alergii pokarmowej na białka mleka. Mleko jest źródłem różnych składników pokarmowych, dlatego też mleko powinno często pojawiać się w naszej diecie. Obaliłem mit, że mleko każdemu szkodzi. O nietolerancji laktozy jeszcze będzie mowa na moim blogu. To tyle, jeżeli chodzi o mleko i jego wartość odżywczą.
 

Komentarze

  1. Ja czytałam że dorośli ludzie nie powinni pić mleka - bo nie są małymi krówkami! ;)

    OdpowiedzUsuń
  2. Mleko jest jednym z najbardziej wartościowych produktów. Nie mają racji ci, którzy uważają że mleko jest tylko dla cielaków lub też, że mleko zabija. Nie wiem kto wymyśla te wszystkie bzdury :/ A co do osób z nietolerancją laktozy, to przemysł wychodzi im naprzeciw i można spokojnie dostać mleko czy też sery, twarogi bez laktozy. Co więcej nie kosztują one dużo więcej w porównaniu z tradycyjnymi produktami, więc jest to fajne rozwiązanie dla osób, którym laktoza urządza rewolucję w jelitach :D

    OdpowiedzUsuń
  3. Faktycznie, ostatnio wszyscy zniechęcają do mleka. Ja bardzo lubię mleko i jego wszelkie przetwory i nie zamierzam z niego rezygnować :)

    OdpowiedzUsuń
  4. A ja się nie zgadzam z tą opinią. Obecnie dostępne mleko nie ma nic wspólnego z mlekiem jakie było kiedyś. Teraz krowy nawet świata nie widzą, nie jedzą trawy, więc jak mogą wyprodukować wartościowy produkt... Radzę poczytać więcej na temat mleka i jego szkodliwości, bo z pewnością nie ma ono samych zalet. I tak z obserwacji mogę napisać, że osoby które w dzieciństwie i młodości piły dużo mleka, teraz mają osteopenię lub osteoporozę.

    OdpowiedzUsuń
  5. Czyli twierdzenia, że mleko jest tylko dla cielaków nie są prawdziwe? Uff... Ja jestem wychowana na mleku, bo babcia miała gospodarstwo i krowy, więc nie wyobrażam sobie życia bez mleka.

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Zasady dodawania komentarzy do bloga Blog o żywieniu zbiorowym:

1. Jeżeli dodajesz komentarz pod postem na moim blogu, jednocześnie akceptujesz moje zasady, jakie panują na moim blogu.
2. Zanim komentarz zostanie opublikowany na moim blogu, zostanie wcześniej sprawdzony przez administratora bloga. Komentarz, który nie narusza moich zasad, zostanie opublikowany.
3. Administrator bloga nie opublikuje komentarza, jeżeli:
- komentarz jest spamem;
- osoba dodająca komentarz dodała link do jakiejś strony internetowej, co ma charakter reklamowy (np. strony o lekach, o suplementach diety, strony dla dorosłych, reklama stron www firm itp.);
- komentarz zawiera słowa niecenzuralne;
- komentarz obraża administratora bloga lub innego komentującego;
- komentarz nie odnosi się ani do czyjegoś komentarza, ani do postu.
4. Komentarze muszą odnosić się do danego tematu posta lub innego dodanego komentarza, jaki pojawił się na moim blogu.
5. Komentarz nie może być reklamą!

Wszelkie pytania, propozycje napisania postu, uwagi itp. proszę kierować na adres e-mail administratora bloga!

Patryk
administrator bloga